Seizoensblik

Onder de titel Seizoensblik presenteert Het Behouden Blik de 'vaste' wisselexpositie. Gemiddeld 3 tot 4 keer per jaar wordt een ander deel van de verzameling nader belicht, van verhaal voorzien en in woord en beeld aan u voorgesteld.

 

Drabbelkoeken uit Sneek

Drabbelkoeken zijn zoete, ronde, krokante en luchtige koeken die al sinds 1700 in Friesland gebakken worden. De koeken worden gemaakt van boekweitmeel, roomboter, melk en suiker. Het deeg wordt in slierten via een trechter waarin drie gaatjes zijn aangebracht in hete boter gedrabbeld en gebakken. Iedereen had zo zijn eigen recept voor deze kruimelige koeken. Maar de meest mensen bakten de koeken in reuzel, kalfsvet of Delfia wat de eigenschap heeft snel te verbranden.

IMG 20181025 134153

Haga’s Drabbelkoeken

Jan Haga, banketbakker in Sneek, is in 1850 op zoek naar verruiming van de omzet en ziet in dat de mensen niet nog meer brood kunnen eten zodat hij het assortiment uitbreidt met koekjes. Bij het maken van drabbelkoeken vervangt hij de reuzel door het veel duurdere roomboter. Dit verbrandt minder snel en de koeken worden een luxe lekkernij, die tot op de dag van vandaag in de fabriek van Haga in Sneek gebakken wordt. Op 19 februari 1880 proeft Koning Willem III de krokante koeken en verleent hiervoor het bedrijf ‘De Waterpoort’ het hofleverancierschap. Dit wordt in 1990 door Koningin Beatrix nog eens bevestigd.

 

In 1890 neemt zoon Cees de bakkerij in Sneek over (Jan en zijn vrouw vertrekken naar Amsterdam en openen daar een tweede vestiging). De Sneker drabbelkoek is inmiddels een delicatesse, die men het liefst in een fraaie bus zonder verdere verpakking uit de winkel mee naar huis neemt. Er zijn in de loop van de jaren heel wat blikken verschenen. Als Koningin Wilhelmina in 1898 de troon bestijgt, laat Haga een speciale zwarte bus met oranje opdruk maken in een oplage van duizend stuks.
Goedkoop is de drabbelkoek niet. Rond 1900 worden er twee soorten verpakkingen verkocht, bussen voor één gulden en bussen voor Hfl. 0,60. Het feit dat de koek drie maanden goed blijft biedt de handel met het westen en met Nederlands-Indië een mogelijkheid die niet onbenut blijft…..

 

In 1920 wordt de eerste ‘schudmachine’ ontworpen. Het deeg dat in de trechters komt wordt automatisch en op de juist snelheid in de hete roomboter geschud. De boter is verhit tot net onder de 100 graden. De komst van deze machine kost 14 ‘schudders’ die in het bedrijf werkzaam waren de baan. Met een weekloon van Hfl. 12 per werknemer loont de investering voor de machine al gauw de moeite. Sjoerd, Jan en Gerrit, de volgende generatie Haga kleinzoons, werden ingezet om de machines te bedienen.

Haga Drabbelkoeken IMG 20181025 135422

 

Sjoerd trekt zich na verloop van tijd terug en begint voor zichzelf. Hij werkt dan enige tijd samen met Douwe Schaap, die later in de jaren '60 ook drabbelkoeken gaat produceren. Zijn handelsmerk is 'het Statenjacht' dat hij onder het friesche wapen op zijn bussen heeft afgebeeld samen met de tekst 'Beroemde Friesche boterdrabbelkoeken Sneek'.

 

Jan en Gerrit zetten het bedrijf samen voort. maar Gerrit Jan, zoon van Jan, heeft oog voor de veranderingen van de tijd en vindt dat ook het bedrijf zich aan deze veranderingen moet aanpassen. Hij vindt een goedkopere manier van produceren en wordt daarmee de 'concurrent' van zijn vader. Ook hij begint in de jaren '60 van de vorige eeuw voor zichzelf. Hij noemt zijn bedrijf 'De Friese sjees'. Op zijn bussen staat een sjees met twee Friese paarden ervoor en natuurlijk de Friese vlag.

Haga De Friese Sjees

 In de koekfabriek 'De Friese sjees' wordt nog altijd de Drabbelkoek gemaakt. Tegenwoordig met maar één schudmachine, maar nog altijd bediend door een 'echte Haga'. "De koeken gaan met de hand in en uit de boter, pp het zeefje en uiteindelijk in het blik. iedere koek kost ongeveer tien minuten". Marian Haga doet dat allemaal alleen. "Ik heb mijn vaste afnemers, banketbakkers, alleen in Friesland. Meer kan ik er niet bij nemen."

 

Tot zo ver het verhaal van Haga’s drabbelkoeken uit Sneek. Natuurlijk zijn er ook de koeken van bakker C.J. Repko in Workum en ongetwijfeld nog vele anderen die zich het ambacht meester maakten.

Wilt u een drabbelkoek proberen? Kom gerust eens bij ons langs.


 

Bron:     www.landleven.nl, februari 2014
             www.haga.nl
             maandbericht NVVH, afdeling Rotterdam, nummer 3 1933
             familietuinstra.blogspot.com. 2015

 

Het Behouden Blik
Hoofdstraat 99
9982 AC Uithuizermeeden


met aandacht vergaard, een kijkje waard!



 vind ons leuk en blijf op de hoogte van de meest recente ontwikkelingen via:      hetbehoudenblik

 

(Naar boven)